Przejdź do treści Wyszukiwarka
17.12.2021

Okiem eksperta: prof. Stefan Dziembowski o prognozach dla blockchaina na 2022 r.

Ostatnie dwa pandemiczne lata spowodowa艂y przyspieszon膮 wirtualizacj臋 i informatyzacj臋 wielu obszar贸w gospodarki, administracji oraz 偶ycia spo艂ecznego. Ten proces przyspiesza rozw贸j i upowszechnienie innowacyjnych rozwi膮za艅, w tym tych opartych na sztucznej inteligencji i blockchainie.

W ostatnich latach, has艂o blockchain najcz臋艣ciej pojawia艂o si臋 w kontek艣cie dyskusji o kryptowalutach. Po cz臋艣ci wynika to zapewne z ludzkiej natury, do kt贸rej nic nie przemawia bardziej ni偶 pieni膮dze. Faktycznie, technologia blockchain swoj膮 popularno艣膰 zdoby艂a dzi臋ki zastosowaniu w tworzeniu nowych cyfrowych token贸w, s艂u偶膮cych do operacji pieni臋偶nych. Lata 2020-2021 by艂y okresem, w kt贸rym kryptowaluty przesta艂y by膰 domen膮 pasjonat贸w i os贸b, chc膮cych pozosta膰 poza systemem bankowym, a sta艂y si臋 wycenianym na 3 bln dolar贸w rynkiem.

B艂臋dem jest jednak my艣lenie o technologii 艂a艅cucha obliczeniowego przez pryzmat rozwoju token贸w. Obecnie blockchain przechodzi w faz臋 wi臋kszej technologicznej dojrza艂o艣ci i znajduje zastosowanie zar贸wno w 鈥渢radycyjnych鈥 us艂ugach finansowych (np. w ramach rozlicze艅 mi臋dzy instytucjami) jak i w bardziej innowacyjnych, tzw. zdecentralizowanych finansach (Decentralized Finance, DeFi). Powiedziawszy to, nale偶y pami臋ta膰, 偶e blockchain ma znacznie wi臋kszy potencja艂, kt贸ry znacz膮co wykracza poza zastosowanie w obszarze finans贸w.

Rosn膮膰, ale jak?

G艂贸wne wyzwania zwi膮zane z rozwojem blockchaina wynikaj膮 z k艂opot贸w ze skalowaniem, utrudniaj膮 upowszechnienie si臋 tej technologii. Problem, nad kt贸rym pracuj膮 zespo艂y na ca艂ym 艣wiecie, to stworzenie algorytm贸w, kt贸re zachowuj膮c wymagane bezpiecze艅stwo, maj膮 bardzo kr贸tki czas reakcji i s膮 w stanie przetworzy膰 tysi膮ce transakcji w skali globalnej. Du偶e nadzieje wi膮偶e si臋 z tzw. shardingiem oraz protoko艂ami warstwy drugiej. Osobna kategoria problem贸w, nad kt贸rymi ci膮gle trwaj膮 intensywne prace, dotyczy kwestii prywatno艣ci i anonimowo艣ci transakcji. Tu z kolei cz臋sto korzysta si臋 z technologii protoko艂贸w z wiedz膮 zerow膮 (ang. zero-knowledge proofs) oraz innych zaawansowanych technik kryptograficznych.

Innym, trudnym zadaniem s膮 kwestie efektywno艣ci energetycznej. W dobie d膮偶enia do ograniczania emisji i 艣ladu w臋glowego mog膮 one zawa偶y膰 na przysz艂o艣ci blockchaina, kt贸ry w niekt贸rych przypadkach potrzebuje do dzia艂ania wi臋cej energii, ni偶 tradycyjne, scentralizowane systemy finansowe. W tej sytuacji, kwestie energooszcz臋dno艣ci dzia艂ania sieci blockchain nabieraj膮 pierwszorz臋dnego znaczenia, Musz膮 one uwzgl臋dnia膰 wyzwania klimatyczne, a tak偶e ekonomiczne: wiele wskazuje na to, 偶e ceny energii oraz koszt emisji gaz贸w cieplarnianych b臋d膮 rosn膮膰. Technologia 艂a艅cuchu blok贸w ma ogromny potencja艂 do wprowadzania innowacyjnych, bardziej oszcz臋dnych modeli dzia艂ania. W tym celu wykorzystuje si臋 rozwi膮zania oparte na tzw. Proofs-of-Stake oraz Proofs-of-Space czy tzw. blockchainy konsorcyjne.



Blockchain w Polsce

W Polsce korzystanie przez firmy z blockchaina wci膮偶 jest rzadko艣ci膮. Mimo tego, czasem mo偶na odnie艣膰 wra偶enie przeciwne, bo firmy cz臋sto lubi膮 chwali膰 si臋 nowatorskimi rozwi膮zaniami nawet, gdy w rzeczywisto艣ci nie ma to wiele wsp贸lnego z prawd膮. To element 鈥漛lockchainomanii鈥, kt贸rej ulega coraz wi臋cej przedsi臋biorstw i konsument贸w.

Tymczasem, jako osoba dobrze znaj膮ca zar贸wno badawcze jak i biznsesowe aspekty tej technologii mog臋 powiedzie膰, 偶e nie ka偶da firma musi, a nawet nie powinna za wszelk膮 cen臋 implementowa膰 艂a艅cucha blok贸w. W niekt贸rych sektorach czy biznesach w zupe艂no艣ci wystarcz膮 tradycyjne, tj. scentralizowane systemy przetwarzania informacji. Na przyk艂ad, w Polsce ksi臋gi wieczyste s膮 od d艂u偶szego czasu online. I jak na razie nie ma potrzeby, aby je聽 鈥渮blockchainizowa膰鈥, cho膰 takie rozwi膮zania s膮 mo偶liwe do zaprojektowania i wdro偶enia.

Z drugiej strony, ta technologia mog艂aby znale藕膰 zastosowanie przy zwi臋kszeniu transparentno艣ci dzia艂a艅 niekt贸rych instytucji pa艅stwowych. Mo偶na by j膮 wykorzysta膰 np. do dowodzenia uczciwo艣ci procedury losowania s臋dzi贸w do poszczeg贸lnych spraw (obecnie jest to robione w spos贸b ca艂kowicie scentralizowany) czy uwierzytelniania oficjalnych dokument贸w, niekt贸rych decyzji administracyjnych itd.

Jaki jest potencja艂 inteligentnych kontrakt贸w?

W 2022 r. i nast臋pnych latach na znaczeniu zyskiwa膰 b臋d膮 tzw. inteligentne kontrakty (smart contracts). To rodzaj zapisanych w j臋zyku algorytm贸w um贸w o charakterze prawnym. S膮 one skonstruowane w spos贸b bardzo sztywny, to znaczy, 偶e na przyk艂ad, gdy spe艂niony jest jaki艣 wpisany w kontrakt warunek (np. data, okre艣lone zdarzenie, zmianie ulega zewn臋trzny czynnik jak np. inflacja), to kontrakt jest automatycznie realizowany. Takie umowy mo偶na umieszcza膰 w technologii blockchain, kt贸ra po艣redniczy i wykonuje ca艂膮 operacj臋 jednocze艣nie uniemo偶liwiaj膮c ingerencj臋 w proces. Takie kontrakty mog膮 zmieni膰 spos贸b, w jaki pracuj膮 prawnicy, urz臋dnicy czy finansi艣ci.

To rozwi膮zanie ma ogromny potencja艂, kt贸ry ro艣nie dodatkowo wraz z rozwojem tzw. Internetu Rzeczy (Internet of Things, IoT), kt贸ry opiera si臋 na pod艂膮czonych do sieci urz膮dzeniach, kt贸re komunikuj膮 si臋 ze sob膮 bez po艣rednictwa cz艂owieka. Korzystanie z inteligentnych kontrakt贸w pozwoli lepiej integrowa膰 dzia艂anie urz膮dze艅 zar贸wno w sferze prywatnej, jak i przemy艣le.

Bardzo ciekawie zapowiadaj膮 si臋 tak偶e perspektywy korzystania z blockchaina w ogromnych przedsi臋wzi臋ciach zapowiadanych przez najwi臋kszych cyfrowych graczy. Mo偶na tu wymieni膰 np. rozw贸j technologii imersyjnych, opartych na wirtualnej rzeczywisto艣ci i rzeczywisto艣ci rozszerzonej. Jednym z nich jest zapowiedziany przez Marka Zuckerberga w pa藕dzierniku Metaverse, kt贸ry dos艂ownie wykreuje nowe rynki, na kt贸rych inteligentne kontrakty i inne mechanizmy oparte na blockchainie (wspomniane kontrakty, cyfrowe waluty czy tokeny odnosz膮ce si臋 do w艂asno艣ci) mog膮 sta膰 si臋 popularn膮, je艣li nie dominuj膮c膮 i wyznaczaj膮ca bran偶owe standardy, technologi膮.

Polecane aktualno艣ci

10.11.2023
Cia艂o z laboratorium. Jak sztuczna inteligencja pomaga reprogramowa膰 kom贸rki. Nowy odcinek podcastu
07.11.2023
Warsaw ELLIS Unit do艂膮cza do ELLIS Society
25.10.2023
Marcin 呕ukowski do艂膮cza do Rady Naukowej IDEAS NCBR